Elbląg to miasto na prawach powiatu, zlokalizowane w województwie warmińsko-mazurskim. Jest to jedno z najstarszych miast w Polsce, jest także najniżej położonym.

Elbląg – Nazwa

Nazwa miasta wzięła się od rzeki Ilfing, znanej pod obecną nazwą Elbląg. W 1237 roku miasto przyjęło nazwę Elbing.

Położenie

Elbląg położony jest u wejścia rzeki Elbląg do Zalewu Wiślanego.
Miasto jest ośrodkiem przemysłu ciężkiego.

Przez obwodnicę Elbląga przebiegają dwie drogi krajowe: S7, która łączy Elbląg z Gdańskiem, Warszawą oraz Krakowem oraz S22, prowadząca na wschód i zachód Europy. W planach jest powstanie drogi ekspresowej pomiędzy Gdańskiem a Elblągiem. Miasto posiada port morski. Skorzystać w nim można również z linii tramwajowych.

Elbląg ma bezpośrednie połączenie kolejowe z kilkoma miastami Pomorza, Warmii oraz Podlasia, takimi jak: Gdańsk, Malbork, Tczew, Słupsk, Koszalin, Szczecin, Olsztyn, Ełk i Białystok. Miasto leży również na trasie międzynarodowej linii kolejowej Berlin-Kaliningrad. Obecnie w mieście są trzy przystanki kolejowe. W dzielnicy Nowe Pole istnieje trawiaste lotnisko należące do aeroklubu. W Elblągu usytuowany jest również duży, ciągle rozbudowywany port morski, w którym jest również punkt odprawy granicznej, pozwalający na podróż jachtem do obwodu kaliningradzkiego.

Elbląg

Ludność

Według danych Głównego Urzędu Statystycznego na rok 2016, miasto liczy sobie 121 tysięcy mieszkańców. Jednak ludność miasta systematycznie się zmniejsza, na co największy wpływ ma emigracja zarobkowa. Z kolei zamożni mieszkańcy kupują działki w gminach ościennych.
Miasto Elbląg współpracuje z 14 miastami partnerskimi: Rosja: Kaliningrad i Bałtijsk; Niemcy: Leer (Ostfriesland); Szwecja: Ronneby; Białoruś: Nowogródek; Estonia: Narwa; Litwa: Druskienniki; Ukraina: Tarnopol; Łotwa: Lipawa; Francja: Compiègne; Wielka Brytania: Trowbridge; Chile: Coquimbo; Chiny: Baoji; Tajwan: Tainan; Polska: Nowy Sącz.

Historia

Niedaleko obecnego Elbląg już od IX wieku istniała osada. W 1237 roku Krzyżacy zbudowali u ujścia rzeki Elbląg niewielki gród. Był on celem ataków plemion pruskich. Dlatego podjęto decyzję o sprowadzeniu do grodu niemieckich osadników i przekształceniu Elbląga w miejsce organizacji wypraw militarnych na wschód. Jeszcze w XIII wieku miejsce to było silnie ufortyfikowane. Na południe od miasta stworzono zamek krzyżacki, który uważano za drugi najpiękniejszy po zamku w Malborku. Do czasu przeniesienia stolicy do Malborka, to właśnie Elbląg stanowił niejako główną siedzibę zakonu. Miasto było w średniowieczu bardzo majętne, przede wszystkim za sprawą licznych nadań ziemskich na żyznych Żuławach. Miasto rozwijało się również prężnie poprzez handel morski. Miasto należało także do Hanzy.

Jednak od połowy XIV wieku Elbląg stopniowo zaczął tracić swoje znaczenie. Przestał być centralnym grodem państwa krzyżackiego. W następnych latach wzrosła potęga Gdańska. Po klęsce pod Grunwaldem, mieszczanie wypędzili z miasta zakonników i złożyli hołd królowi Władysławowi Jagielle.

Przełom XVI i XVII wieku zapisał się jako złoty okres rozwoju miasta oraz handlu morskiego. Przyczyniła się do tego wojna Stefana Batorego ze zbuntowanym Gdańskiem. W trakcie potopu szwedzkiego w Elblągu stacjonował szwedzki garnizon. Ten czas okupacji złożył się w czasie również z przejściem przez miasto licznych zaraz. Toczące się nieopodal wojny doprowadziły do upadku miasta w XVIII wieku. Stocznia przestała funkcjonować. Podjęto decyzję o unowocześnieniu portu i jego rozbudowie, co przyniosło delikatne ożywienie.

W trakcie rozbiorów Elbląg należał do Prus. Kolejne lata przyniosły rewolucję przemysłową. Pasmo rozwoju zostało jednak przerwane wybuchem I wojny światowej. Ludność miasta cierpiała głód, zamknięto zakłady przemysłowe. Po wojnie nie zmieniło się wiele. W trakcie II wojny światowej miasto zostało podporządkowane działaniom wojennym. Istniały tu dwa podobozy zlokalizowanego niedaleko obozu koncentracyjnego Stutthof.

W okresie PRL-u w mieście rozwinął się przemysł ciężki. Odbudowa miasta nie dostatecznie koncentrowała się na rewitalizacji zabytków, a zdecydowano się raczej na ich współczesną odbudowę.

Zabytki

Miasto poszczycić się może licznymi zabytkami. W ich skład wchodzi kościół katedralny św. Mikołaja, ukończony w XV wieku; Brama Targowa z 1309 roku, kościół podominikański NMP ukończony w XVI wieku oraz kościoły Bożego Ciała i Świętego Ducha z XIV wieku.
Elbląg jest jednym z najlepiej zbadanych pod względem archeologicznym miast w Polsce. Nic więc dziwnego, że udało się w nim odkryć bardzo wiele ciekawych pamiątek i obiektów, które wzbogaciły tutejsze zbiory.

Turystyka

Jedną z głównych atrakcji miasta jest Kanał Elbląski. To żeglowna droga wodna o długości 84,2 kilometra między Elblągiem a Ostródą. Wraz z licznymi odgałęzieniami, długość ta to nawet 151 kilometrów. Ze względu na fakt wykorzystania podczas jego budowy naturalnie występujących na tym obszarze jezior położonych na różnych wysokościach, w systemie kanału wykorzystano aż pięć pochylni, w ramach których statki żeglugi są przetaczane po specjalnych szynach.
W ramach miasta funkcjonuje część Parku Krajobrazowego Wysoczyzny Elbląskiej oraz Obszaru Chronionego Krajobrazu Wysoczyzny Elbląskiej – Zachód.
W mieście działa jedno muzeum, kilka galerii sztuki, trzy teatry, ośrodki kultury, obiekty sportowe oraz znajdują się tereny zielone.
Miasto ma atrakcyjne położenie. Z jednej strony blisko jest z niego do Gdańska i nad morze, z drugiej strony otwiera również drogę na Pojezierze Warmińskie i Mazurskie.