Jerutki z niemieckiego Klein Jerutten – wieś sołecka położona w województwie warmińsko–mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Świętajno. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.
Jerutki
Ludność
Liczba mieszkańców i gospodarstw w poszczególnych latach:
1782 r. – 52 gospodarstwa
1818 r. – 446 osób, 59 gospodarstw
1858 r. – 582 osoby, 73 gospodarstwa
1939 r. – 660 osób
Legenda napoleońska
Według legendy na plebani kościelnej ówczesna króla Prus Luiza spotkała się z Napoleonem, co miało mieć znaczący wpływ na uchronienie Prus przed ostateczną klęskę. Jednak zapisy historyczne wskazują, iż Królowa Luiza faktycznie zatrzymała się w ówczesnej plebani, ale z mężem i królem Prus Fryderykiem Wilhelmem III.
Historia
W 1802 roku król pruski Fryderyk Wilhelm nieopodal Jerutek urządził wielkie manewry wojskowe. Plebania, która była jeszcze w budowie miała służyć jako godny nocleg dla ówczesnej pary królewskiej. W związku z tym prace zostały przyspieszone. W ciągu kilku tygodnia prace zostały ukończone. Po zakończeniu manewrów król wraz z małżonką udali się do Warszawy przez Wielbark (niem. Willenberg). Ogromne wrażenie jakie wywarł Wielbark i jego mieszkańcy sprawiło, że przez wiele następnych lat Królowa Luiza wspominała je jako małe i śliczne przygraniczne miasto.
Zabytki i Kultura
Mimo, że Jerutki są wsią mogą pochwalić się ciekawymi zabytkami:
- kościół z 1734 roku; wyposażenie i wystrój również z XVIII wieku;
- ołtarz główny wykonany (1737–1738) przez Michała Kapickiego, snycerza z Wielbarka
- przykościelny cmentarz, częściowo zniszczony; tu m.in. pomnik poświęcony mieszkańcom wsi poległym podczas I wojny światowej
- plebania z początków XIX wieku
- budynek szkoły z 1906 roku, z czerwonej cegły, dekorowana elewacja
Turystyka
Położenie wsi na skraju Puszczy Piskiej bogatej w grzybne lasy oraz liczną dziką zwierzynę. Wszystko to sprawia, że odpoczynek w tym rejonie Mazur może być wyjątkowo udany. Dodatkowo w odległości niecałych 2 kilometrów znajduje się urokliwe jezioro Marksoby, gdzie początek bierze rowerowy Szlak Lanca.
Na przeciwko kościoła znajduje się Gospoda Bulwar. Jak piszą o sobie na oficjalnym profilu FB: „Kuchnia pełna aromatu i sezonowych produktów od lokalnych dostawców .” Na pewno zjemy do syta smaczne tradycyjne potrawy. Dodatkowo przy restauracji funkcjonuje Fundacja Kreolia Kraina Kreatywności, która organizuje szereg warsztatów, imprez kulturalnych.
