Sanktuarium maryjne w Stoczku Klasztornym

Stoczek Klasztor (do 1945: Klasztor Springborn) leży na północ od małej miejscowości Stoczek w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie lidzbarskim. Jest to miejsce pielgrzymek maryjnych. Sama wieś liczy 330 mieszkańców.

Historia

Najpóźniej na początku XVII wieku w pobliżu Springborn znajdowała się kaplica Matki Boskiej z figurą Matki Boskiej, którą odwiedzali pielgrzymi. Biskup Szyszkowski zlecił wybudowanie na miejscu kaplicy w latach 1639–1641 kamiennego okrągłego kościoła jako wotum po zakończeniu pierwszej wojny polsko-szwedzkiej. Kościół przekazano bernardynom z Wartenburga. Początkowo bracia mieszkali w drewnianych budynkach, aż biskup Jan Wydżga podarował kamienne zabudowania klasztorne w 1666 roku.

Za biskupa Załuskiego w 1708 roku rozpoczęto prace nad stworzeniem krużganka z czterema narożnymi kaplicami wokół kościoła, wzorowanego na Świętej Lipce. Budowę ukończono za biskupa Teodora Andrzeja Potockiego. Za jego kadencji rozbudowano także klasztor, który od wschodu przylega do krużganka jako zespół czteroskrzydłowy z wewnętrznym dziedzińcem. W 1716 roku kościół został konsekrowany przez biskupa Potockiego „Marii Królowej Pokoju” (Regina Pacis). Miejsce pielgrzymek przeżywało swój rozkwit w latach czterdziestych i pięćdziesiątych XVIII wieku, kiedy niemal dorównywało popularnością Świętej Lipce.

Po sekularyzacji zakonu w Prusach władzę przejął państwowy kościół i klasztor (ostatni zakonnik zmarł w 1826 roku). Za kadencji biskupa Andreasa Stanisława von Hattena (1838–1841) kościół i klasztor zwrócono jednak diecezji warmińskiej. W 1870 roku biskup Philipp Krementz przekazał klasztor lazarystom z Nadrenii. W wyniku Kulturkampfu musiały one zostać wycofane trzy lata później. W 1909 roku zabudowania klasztorne zostały powiększone o jedno piętro, w 1913 roku klasztor otrzymał rozbudowę od strony ogrodu. W 1926 roku obiekt przekazano franciszkanom.

Prymas Polski kard. Stefan Wyszyński był internowany przez komunistów w klasztorze od października 1953 roku do października 1954 roku. Mieszkał w pokojach na pierwszym piętrze klasztoru, w towarzystwie księdza i zakonnicy. Po upublicznieniu pobytu prymasa w Radiu Wolna Europa przewieziono go do Prudnika na Górnym Śląsku.

Rangę Bazyliki Mniejszej kościół nadał w 1987 roku papież Jan Paweł II.

Wnętrze kościoła

Bazylika Nawiedzenia Marii Panny poświęcona jest Marii Reginie Pacis (Królowej Pokoju). Ołtarz główny z 1713 roku jest autorstwa Christopha Peuckera. Jako cudowny obraz zawiera kopię Matki Bożej św. Łukasza, która pierwotnie przechowywana jest w Santa Maria Maggiore w Rzymie. Srebrna rama cudownego obrazu pochodzi z 1687 roku. Lewy ołtarz boczny to św. Anna Samotrzecia konsekrowana, prawa św. Franciszek. Na uwagę zasługuje także obraz Antoniusza ze srebrną obwódką, dzieło włoskie z 1695 roku, a także kuta żelazna ambona, którą wykonał w 1738 roku kowal Gutstatt.

W krużgankach i kaplicach zachowały się pozostałości fresków przypisywanych malarzowi Matthiasowi Johannowi Meyerowi. Stiukowe stacje drogi krzyżowej zostały wykonane przez rzeźbiarza Christopha Perwangera, działającego również w Świętej Lipce. Narożne kaplice poświęcone są świętemu Kajetanowi z Thjene, świętemu Walentemu i świętemu Janowi Nepomucenowi. Czwarta kaplica jest poświęcona świętemu Krzyżowi.