Węgorzewo z bogatą historią i wielością atrakcji

Węgorzewo jest miastem w województwie warmińsko-mazurskim, siedzibą powiatu węgorzewskiego oraz miejsko-wiejskiej gminy Węgorzewo.

Węgorzewo – Nazwa

Nazwa miejscowości w różnych językach wywodzi się od lokalnych nazw węgorzy europejskich, które żyły w tym regionie w ogromnej liczbie. Niemiecka nazwa Angerburg pochodzi od starosłowiańskiego słowa węgorz. Polska nazwa Węgorzewo (i starsze Węgobork) wywodzi się od węgorza, a lokalna litewska nazwa Ungura i Unguris pochodzi z Ungurys – węgorz. Litewską odmianą jest Angerburgas.

Położenie

Powierzchnia miasta to około 11 kilometrów kwadratowych. Do roku 1998 miasto należało do województwa suwalskiego, a w latach 1999-2001 do powiatu giżyckiego. Węgorzewo położone jest nad rzeką Węgorapą, w pobliżu jeziora Mamry (drugiego co do wielkości w Polsce).

Przez miasto przebiega droga krajowa numer 63 ze Sławatycz do Rudziszek oraz droga wojewódzka 650 ze Starej Różanki do Gołdapi. Obecnie do miasta nie można dojechać pociągiem. Jedyną możliwością jest skorzystanie z oferty autobusów PKS lub prywatnych linii.

Ludność

Zgodnie z danymi statystycznymi z roku 2014 Węgorzewo liczy sobie 11 tysięcy mieszkańców.
Miasta partnerskie to Leffrinckoucke (Francja), Rottenburg (Niemcy), Jaworów (Ukraina), Czerniachowsk (Rosja), Niemenczyn (Litwa).

Historia

Pierwsze wzmianki o mieście pochodzą z 1335 r. Jako Angirburg, czyli „zamek węgorzy”, była to osada krzyżacka z blokiem, palisadą i wieżą strażniczą. Dokument z 1341 r. donosił, że zakon krzyżacki nadał dwunastu zasłużonym mieszkańcom Prus ziemię na rzekę Angerapp (Angrapa) za ich lojalną służbę. Wielki książę litewski Kiejstut zniszczył zamek w 1365 roku, chociaż zakon odbudował go z kamienia trzydzieści lat później. Ukończenie kamiennego zamku Angerburg pozwoliło Krzyżakom na zwiększenie rozwoju okolicznych wsi.

Ziemia wokół zamku Angerburg była zasiedlona do końca XV wieku. Ponieważ były to przede wszystkim pole uprawne, Mauersee (jezioro Mamry) zostało wyregulowane, aby umożliwić budowę młyna wodnego. W 1510 roku w pobliżu Angerburga rozwinęła się miejscowość znana jako Neudorf („nowa wioska”) lub Gerothwol. Po założeniu Księstwa Pruskiego w 1525 r., Angerburg stał się siedzibą starosty. Albert, książę pruski, nadał miastu przywileje i ustalił, że należy go nazywać Angerburgiem jak pobliski zamek. Znaczna część miasta została zniszczona przez pożar w 1608 roku, w tym drewniany kościół i 20-letni ratusz.

Położone w regionie etnograficznym znanym jako Litwa Mniejsza, Angerburg posiadał niemiecką większość z licznymi mniejszościami Mazurów i Litwinów. Mniejszość litewska zmniejszyła się po XVI i XVII wieku. Miasto ucierpiało w wyniku wojen szwedzko-polskich, ataków polskich Tatarów i epidemii dżumy, których ostatni wybuch nastąpił w 1710 r. i pochłonął 1111 ofiar.

Angerburg, podobnie jak znaczna część Litwy Mniejszej, weszła w skład Królestwa Pruskiego w 1701 roku i została nazwana miastem garnizonowym pruskiej armii w 1718 roku. Port został zbudowany na Angerapp, umożliwiając budowę akweduktu w 1740 roku oraz rozbudowę z garnizonu. W tym czasie Angerburg miał około 1800 mieszkańców. Jego mieszkańcy cierpieli z powodu wojny, ponieważ Angerburg był okupowany przez wojska rosyjskie podczas wojny siedmioletniej. Podczas wojen napoleońskich został przywieziony przez wojska rosyjskie tyfus, a miasto zostało splądrowane przez wojska francuskie i polskie.

Angerburg został włączony do pruskiej prowincji Prus Wschodnich w 1773 r. i stał się siedzibą powiatu Landkreis Angerburg w 1818 r. Miasto stało się częścią Cesarstwa Niemieckiego po zjednoczeniu Niemiec w 1871 r. Seminarium dydaktyczne i szkoła dla głuchoniemych zostały otwarta w obecnym Węgorzewie w 1820 roku, a populacja miasta wzrosła do ponad 3500 osób. Kanalizacja Angerapp i rozbudowa portu w 1856 r. umożliwiły rozwój przemysłu, a garnizon opuścił miasto w 1858 r. Sąd okręgowy i urząd prokuratora przeprowadzili się z Angerburga do obecnego Ełku. Angerburg został po raz pierwszy podłączony do sieci kolejowej w 1898 roku, co pozwoliło rozwinąć się miastu w kierunku handlu. Miasto stało się szczególnie znane z Behindertenanstalt Bethesda, instytutu dla osób z upośledzeniem umysłowym.

Angerburg stał się miastem garnizonowym po wybuchu I wojny światowej, kiedy liczył on 5 800 mieszkańców. W pobliżu znajdował się niemiecko-rosyjski cmentarz wojskowy Jägerhöhe. Wojna nie miała wielkiego wpływu na miasto, a następnie Angerburg rozwijał się przez nowe budownictwo mieszkaniowe. Angerburg rozkwitnął przez turystykę po otwarciu Angerapp na regularną żeglugę.

Podobnie jak reszta Prus Wschodnich, Angerburg był początkowo tylko pośrednio dotknięty przez II wojnę światową. Sytuacja zmieniła się, gdy w okresie zimy 1944-1945 przeszedł tędy front wschodni. W przeciwieństwie do sąsiedniego miasta Gołdap, Angerburg nie brał udziału w walkach, ale został wycofany przez Wehrmacht w miarę postępu radzieckiej Armii Czerwonej. Po wkroczeniu Armii Czerwonej do Elbląga i odcięciu Prus Wschodnich od reszty Niemiec, obywatele Angerburg zostali zmuszeni do ewakuacji przez podróż przez Zalew Wiślany. Armia Czerwona dotarła do Angerburga 25 stycznia 1945 r. i zniszczyła znaczną część miasta; tylko kilka budynków pozostało z jego starego centrum.
Po II wojnie światowej miasto zostało przyłączone do Polski, a jego nazwa została zmieniona na obecne Węgorzewo.

Zabytki

Najważniejszym zabytkiem Węgorzewa jest zamek krzyżacki z 1398 roku, przebudowany następnie w stylu barokowym. Warto zobaczyć również późnogotycki kościół świętych Piotra i Pawła z lat 1605-11. Inne zabytki to ratusz z XIX wieku oraz kamieniczki znajdujące się nieopodal.

Turystyka

Poza atrakcyjnymi zabytkami i położeniem w pobliżu jeziora Mamry, na szlaku Wielkich Jezior Mazurskich, samo Węgorzewo także dysponuje wieloma atrakcjami. Główną jest muzeum na wolnym powietrzu (Muzeum Kultury Ludowej), organizujące wiele atrakcji dla dzieci i dorosłych. Można w nim obejrzeć nie tylko mazurskie chaty, ale także wziąć udział w licznych prelekcjach i warsztatach. Węgorzewskie Centrum Kultury organizuje liczne atrakcje i imprezy, między innymi Dni Węgorzewa.

W pobliżu miasta panują idealne warunki do uprawiania sportów wodnych, przede wszystkim żeglarstwa, ale także kajakarstwa albo wędkarstwa. Można stąd dopłynąć do wielu innych miast i miasteczek Mazur, na przykład do Giżycka, Mikołajek lub Rucianego-Nidy (przystań żeglarska i rybacka). Port jest przystosowany do cumowania jachtów, posiada zaplecze sanitarno-gastronomiczne. W pobliżu panują idealne warunki do organizacji wycieczek rowerowych oraz pieszych. Znajdują się także liczne stadniny pozwalające na spędzenie wolnego czasu w siodle.