Nazwa – Pasym
Nazwa Pasym prawdopodobnie wywodzi się od nazwiska komtura elbląskiego Zygfryda Walpota von Bassenheima. W kolejnych latach nazwa ta zmieniła się na Passenheim. Pasym jest spolszczeniem tej dawnej nazwy i tak właśnie nazwano miasto po roku 1945.
Położenie
Pasym leży na terenie Pojezierza Olsztyńskiego, na brzegu jeziora Kalwa. Linię brzegową urozmaicają liczne półwyspy. Jezioro objęte jest strefą ciszy. Do Olsztyna jest stąd 30 kilometrów. Niedaleko jest stąd również do Warszawy, dlatego jest to popularne miejsce wypoczynku mieszkańców stolicy.
Przez miasto przebiega droga numer 53 z Olsztyna do Ostrołęki. W odległości trzech kilometrów od centrum miasta położona jest stacja kolejowa Pasym, dzięki której dojechać można do Olsztyna i Szczytna.
Pasym
Ludność
Miasto liczy sobie około 2,5 tysiąca mieszkańców.
W latach 1975-1998 należało administracyjnie do województwa olsztyńskiego.
Miasto partnerskie Pasymia to Bassenheim w Niemczech oraz Sużany na Litwie.
Historia
Ziemie, na których położony jest współczesny Pasym, przed wiekami należały do plemion pruskich. W 1225 tereny te zaczęli najeżdżać Krzyżacy. Miasto Pasym założono w 1386 roku. W trakcie wojny trzynastoletniej miejscowość opowiedziała się po stronie polskiej, natomiast po pokoju toruńskim ponownie dostało się pod zwierzchnictwo zakonne. Wówczas wzniesiono również zamek. Rozebrano go w XIX wieku. Miasto wstąpiło w 1461 do Związku Pruskiego, opowiadając się przeciwko Krzyżakom.
Od XVIII wieku Pasym zaczął tracić na znaczeniu na rzecz pobliskiego Szczytna. W XVIII i XIX wieku kilkukrotnie nawiedzały go duże pożary. Na początku XX wieku miasto zaczęło mieć znaczenie jako ośrodek turystyczny. Przed wojną było to popularne miejsce uprawiania sportów wodnych oraz zimowych, nad jeziorem Kalwa powstał wówczas kompleks turystyczny. Pod koniec stycznia 1945 roku miasto zajęły wojska Frontu Białoruskiego. Ludność niemieckojęzyczna została przesiedlona do Niemiec. W 1946 roku, za sprawą dużych zniszczeń wojennych, miejscowość utraciła prawa miejskie, by odzyskać je w roku 1997. Po wojnie miasto było opustoszałe i musiało minąć sporo lat, aby odzyskało ono dawny wygląd.
Zabytki
Pasym jest najstarszym miastem na Mazurach, przez co nie brakuje w nim ciekawych zabytków:
- Kościół z końca XV wieku w stylu późnogotyckim;
- Kościół pod wezwaniem Najświętszego Serca Pana Jezusa w stylu neogotyckim;
- Plebania pochodząca z początków XX wieku;
- Ratusz z XIX wieku nawiązujący do stylu klasycystycznego;
- Wieża ciśnień z 1911 roku;
- Cmentarz ewangelicki z XVII wieku.
Turystyka
Na terenie ziemi pasymskiej znajduje się wiele wartościowych ośrodków turystycznych, takich jak: Łysa Góra, Michałki, Miłuki, Leleszki, Krzywonoga, Grom, Pasym, Tylkowo. Głównymi walorami naturalnymi są jeziora, wśród nich: Sasek Wielki, Kalwa, Kośno, Leleskie, Serwent, Gromskie, Dłużek, Kalwa Mała. Okoliczne jeziora umożliwiają żeglowanie, a także wędkowanie, szczególnie połów leszczy.
