We wsi Martiany, położonej przy drodze wojewódzkiej numer 592 Giżycko (20 kilometrów) – Kętrzyn (12 kilometrów), znajduje się bunkier typu „B”. Jest to jedyny tak dobrze zachowany schron typu Regelbau 105, będący elementem Giżyckiego Rejonu Umocnień. Jeżeli jesteś fanem historii, szczególnie tej z okresu drugiej wojny światowej, koniecznie odwiedź to miejsce.
Zwiedzanie bunkru
Bunkier znajduje się na wzniesieniu po lewej stronie drogi, tuż za nowo wybudowanym białym domem. Znajduje się obecnie, tak jak i wcześniej, na terenie prywatnej posesji. Jego dobry stan zachowania to efekt faktu, że do lat sześćdziesiątych obudowany był drewnianą stodołą i pozostawał niewidoczny dla osób postronnych. Jego budowę Niemcy zakończyli w 1939 roku. Do schronu można dojść bramą prowadzącą do prywatnej posiadłości przez podwórze. Właściciel posesji udostępnia przejście, wjazd na podwórze i oświetlił wnętrze schronu. Pobiera za to symboliczną opłatą 5 złotych.
W środku znajdują się liczne ślady po dawnym wyposażeniu. Na betonowych słupach na dachu schronu oparto więźbę dachową. W środku są niemieckie napisy dotyczące obsługi i bezpieczeństwa w schronie. Pozostały także ślady po podwieszanych łóżkach dla obsługi, a także otwory strzelnicze karabinów maszynowych. Niestety schron został całkowicie pozbawiony stalowych drzwi i innych tego typu elementów. Prawdopodobnie padł ofiarą szabrowników, poszukujących złomu.
Historia bunkru
Prostopadle do drogi, cztery z lewej strony od zachowanego bunkru i dwa z prawej, znajdują się zniszczone schrony bojowe z tego samego okresu rozbudowy Giżyckiego Rejonu Umocnionego. Ich rolą było zabezpieczenie kwatery Hitlera w Wilczym Szańcu od strony wschodniej. Wokół całej wioski Martiany, wśród pagórków ukrytych jest wiele ruin bunkrów oraz resztki ceglanych fundamentów. To baraki obsługi niemieckich dział przeciwlotniczych (wchodziły one w skład systemu obrony Wilczego Szańca). Zabezpieczenia ciągną się przez około pięć kilometrów. Brakuje dokładnych informacji na temat tych budowli, nie zostały oznaczone, dlatego ich poszukiwanie to zajęcie dla prawdziwych pasjonatów.
W trakcie działań II wojny światowej zachowany bunkier typu B nie odegrał żadnej roli. Brakuje informacji na temat jakichkolwiek walk w tym rejonie. Wszystkie pełniły rolę wyłącznie zabezpieczenia wschodniej drogi dojazdowej do Kwatery Głównej Hitlera. Po wojnie, prawdopodobnie na rozkaz marszałka Rokossowskiego, bunkry wyposażone w strzelnice skierowane na wschód, zostały wysadzone. Stąd współczesny obraz niemalże samych ruin.
