Klasztor Świętej Trójcy – dawny klasztor staroobrzędowców znajduje się w miejscowości Wojnowo gmina Ruciane-Nida. Obecnie mieści ekspozycję Muzeum Historii Staroobrzędowców Rosyjskich w Polsce.

Historia cerkwi i zespołu klasztornego staroobrzędowców w Wojnowie

W 1836 roku Lavrenty Rastropin, znany wśród fedoseevites jako starszy Grigoriev, założył małą samotnię w pobliżu jeziora Dus. W 1845 roku przyszedł do niego skarbnik moskiewskich staroobrzędowców Andrei Shutov, którego zadaniem było ustalenie przydatności do życia w okolicy, gdyby fedosejwici zostali zmuszeni do emigracji z Rosji w wyniku prześladowań władz rosyjskich. W porozumieniu z Lavrenty Rostropinem pierwsi osadnicy przybyli do niego rok później i zaczęli budować lokale mieszkalne.

 

W 1848 roku do Eckertsdorf przybyła pierwsza grupa mnichów z Piotrem Lednevem, który rozpoczął budowę klasztoru. W 1849 roku Piotr Lednev otrzymał obywatelstwo pruskie i udał się do moskiewskich staroobrzędowców po pomoc finansową na budowę klasztoru. W 1850 roku Piotr Lednev otrzymał w klasztorze staroobrzędowców w Złynce w obwodzie czerniowskim nadanie imienia Paweł. W 1852 roku został opatem klasztoru Świętej Trójcy. Za Pawła Lednewa klasztor Świętej Trójcy zyskał ekonomię, powstała bogata biblioteka i powstała szkoła parafialna, która przyjęła nie tylko dzieci miejscowych staroobrzędowców, ale także rosyjskich wspólnot staroobrzędowych. W klasztorze Świętej Trójcy wychowywano przyszłych mentorów dla rosyjskich Fedoseevites. Później Pavel Lednev założył we wsi Puppen (dziś – Spychowo) klasztor. W 1859 roku, w związku z działalnością Pawła Lednewa w miejscowej społeczności staroobrzędowców, nastąpił podział na dwie grupy z powodu interpretacji sakramentu małżeństwa: jedna grupa poparła nowe poglądy Pawła Lednewa na małżeństwo, które potwierdziło jego sakramentalną istotę, druga grupa odrzuciła te innowacje. W 1860 roku moskiewska społeczność Fedoseevites przestała wspierać finansowo klasztor Świętej Trójcy. W tym samym roku klasztor przeszedł pod opiekę petersburskich staroobrzędowców, którzy poparli poglądy Pawła Lednewa. W 1861 roku z inicjatywy Pawła Lednewa zaczęli modlić się w klasztorze o przywrócenie hierarchii kościelnej.

 

Cerkiew prawosławna i zespół klasztorny Starowierców w Wojnowie

W 1866 roku ostatecznie doszło do rozłamu pomiędzy staroobrzędowcami w Wojnowie. Większość mnichów wyznawała stary pogląd na małżeństwo. Pavel Lednev był wspierany przez małą grupę. Były opat i jego sojusznicy zostali wygnani z klasztoru Świętej Trójcy. Następnie mnisi zaczęli szukać wsparcia u staroobrzędowców pomorskich. Stopniowo klasztor popadał w ruinę – w 1884 roku mieszkał w nim tylko jeden mnich imieniem Makariusz. W tym samym roku porzucił monastycyzm i ożenił się. Majątek klasztoru przeszedł na wierzyciela Uljana Słowikowa.

W 1885 roku zakonnica Eupraxia kupiła dawny klasztor za 40 tysięcy marek i założyła w nim klasztor żeński. W 1897 roku w klasztorze mieszkało osiem zakonnic, które opiekowały się miejscowymi słabymi staroobrzędowcami. Na początku XX wieku żeński klasztor Świętej Trójcy stał się ważnym ośrodkiem duchowym rosyjskich staroobrzędowców i przyczynił się do zmniejszenia skłonności Fedoseevitów do przejścia na wspólną wiarę. Siostry z klasztoru kilkakrotnie wyjeżdżały do ​​Rosji w poszukiwaniu nowych kandydatek do klasztoru. W 1909 roku w klasztorze mieszkało już 40 sióstr. W 1913 roku klasztor liczył 46 mieszkańców.

W 1914 roku policja pruska aresztowała zakonnice poddane imperium rosyjskiemu i internowała je w Olsztynie. Zostały zwolnione dwa tygodnie później. W 1916 roku poddani Imperium Rosyjskiego zostali ponownie internowani i przetrzymywani przez kilka miesięcy w pobliżu Królewca. Pierwsza wojna światowa przyniosła klasztorowi znaczne zniszczenia. W 1925 roku mieszkało tam 12 sióstr i 12 nowicjuszy.

W 1968 roku w klasztorze mieszkały 2 zakonnice i 4 nowicjuszki. W 2006 roku zmarła ostatnia zakonnica klasztoru.

Zwiedzanie

Obecnie w budynku dawnego klasztoru znajduje się ekspozycja muzealna poświęcona historii rosyjskich staroobrzędowców w Polsce.