Jezioro Dobskie

Jezioro Dobskie, położone w sąsiedztwie jeziora Mamry w pobliżu Giżycka jest częścią rezerwatu przyrody. Pośród innych zbiorników wodnych wyróżnia go występowanie małych wysepek, które są domem dla wielu gatunków wodnego ptactwa. Do najbardziej znanych wysepek należą: Wyspa Kormoranów zwana też wysokim Ostrowem, gdzie gniazdują kormorany i czaple oraz wyspa Gilma będąca atrakcją turystyczną regionu z powodu odtworzenia warunków bytowania dawnego plemienia Galindów, pruskich przodków Mazurów. Teren tego zbiornika wodnego zachwyci zarówno miłośników przyrody jak i pasjonatów historii regionu.

Charakterystyka

Całkowita powierzchnia zbiornika wynosi 1776 ha. W najgłębszym miejscu zbiornik osiąga nawet 22,5m jednak średnia głębokość nie przekracza 8 m3. Jezioro zalicza się do II klasy czystości ma owalny kształt i muliste dno porośnięte roślinnością denną. W składzie wody jeziora od dawna obserwuje się dość wysokie stężenie związków fosforu, w niektórych miejscach przekraczające nawet dopuszczalne. Ma to związek ze stosowaniem nawozów na terenie okolicznych pól oraz dużą ilością odchodów gniazdującego tam ptactwa. Linia brzegowa porośnięta w 81% roślinnością jest dość wysoka, obfita w pagórki i polodowcowe usypiska z głazów żwiru i kamieni.
Na terenie jeziora obowiązuje całkowita strefa ciszy dlatego miłośnicy fauny i flory mogą zacumować łódź i pozwolić sobie na chwilę odpoczynku nie płosząc ptactwa w 2 przyjaznych zatokach o nazwie Pilwa i Kąt Rajcocha.

Lokalizacja jeziora

Jezioro Dobskie znajduje się na terenie Wielkich Jezior Mazurskich w południowo-zachodniej części kompleksu jeziora Mamry w gminie Giżycko. Od wschodu zbiornik łączy się bezpośrednio z jeziorem Łabap natomiast na północ od kompleksu wodnego pomiedzy jeziorem Dobskim a jeziorem Kisajno znajduje się rezerwat „Głazowisko Fuledzki Róg”, miejsce obfitujące w rozległe płycizny oraz duże nagromadzenie głazów. Najbliższe miejscowości turystyczne usytuowane nad jeziorem Dobskim to: Doba, Fuleda, Dziewiszewo, Pilwa, Jeżykowo, Radzieje i Łabapa.

Fauna i Flora

W celach ochrony miejsc lęgowych ptactwa wodnego w 1976r obszar jeziora Dobskiego został przekształcony w rezerwat faunistyczno – krajobrazowy. Dzięki bujnej roślinności porastającej brzegi jeziora jest to idealna kryjówka dla ptactwa wodnego. Można tutaj spotkać: rybitwę czarną, rybitwę zwyczajną, perkoza dwuczubego, kureczkę nakrapianą,czernicę oraz gągoła. W gęstych trzcinach i oczaretach kryją się: żurawie, bociany białe i czarne, derkacze a także wiele innych gatunków ptactwa. Wyspa o nazwie Wysoki Ostrów, potocznie zwana Wyspą Kormoranów zawdzięcza swoją nazwę występowaniu licznych kolonii kormorana czarnego oraz czapli siwej. Z uwagi na bardzo charakterystyczny wygląd roślinności, nie można jej pomylić z innymi wyspami. Drzewa porastające teren wyspy są zupełnie pozbawione liści i cieńszych gałęzi. Krajobraz przypomina las po przejściu kwaśnych deszczy. Jest to naturalny efekt występowania dużej ilości ptasich odchodów. Jest to gratka dla każdego miłośnika ptactwa gdyż wyspa w całości stanowi rezerwat ornitologiczny. Każdy miłośnik natury, wyposażony w lornetkę może z daleka podziwiać walory tego szczególnego miejsca na mapie mazur.
Na terenie rezerwatu poza ptactwem ścisłej ochronie podlegają również niektóre rośliny. Gatunki roślinności chronionej to: lilia złotogłów, storczyk plamisty, wawrzynek wilcze łyko. Częściowej ochronie podlegają również konwalia majowa,marzanna wonna oraz kruszyna pospolita.

Teren wokoło jeziora Dobskiego wraz z wyspami jest gęsto porośnięty lasem łęgowym, charakteryzującym się odkrytymi korzeniami oraz lasem grądowym. Jest to wielowarstwowy las liściasty, który porasta wiele gatunków drzew. Najliczniej występujące drzewostany to: grab, wiąz,wierzba, dąb,olsza czarna, lipa,osika, brzoza brodawkowa. Korony drzew stanowią schronienie dla dzięciołów, gąsiorków, jarząbków, orlików krzykliwych, ortolanów,podróżniczków, trzmielojadów oraz zimorodków.

Poza ptactwem zaobserwowano również występowanie mniejszych ssaków takich jak:

• wydry,
• bobry
• nietoperze.

Oczywiście występowanie tak licznych gatunków ptactwa i ssaków nie byłoby możliwe gdyby nie obfitujące w pożywienie głębiny jeziora.

Ryby występujące w jeziorze to:

• leszcz,
• okoń,
• sieja,
• jaź,
• miętus,
• różanka,
• koza pospolita.

Ciekawostki

Pomimo występowania wielu gatunków drzew i różnorodnej roślinności, zbiornik wodny jest odsłonięty. Z powodu wiejących tam silnych wiatrów, wytwarzają się duże skoki termiczne. Różnice temperatur pomiędzy warstwą powierzchnią a nad denna jeziora mogą wynosić nawet do 6 stopni Celsjusza.

Wyspa Gilma jest najbardziej tajemniczym miejscem na terenie jeziora. Prawdopodobnie w średniowieczu na początku XV w. była miejscem pogańskiego kultu oraz siedzibą pruskiego plemienia Galindów. Ostatni wódz Galindów-Yzegups stracił życie w obronie grodziska przed Krzyżakami, Jaćwingami bądź Polakami. Na wyspie można natknąć się na ruiny dwóch budowli. Pierwszą z nich jest obronny zamek. Został zbudowany w XIV w przez zakonników w celu wyplenienia pogańskich rytuałów i umocnienia wiary chrześcijańskiej. Niestety warownia została opuszczona i rozebrana. Cegły posłużyły do budowy rodowej siedziby barona Wolf von Schenk zu Tautenburg’a w Dobie. W XIX w, wyspa Gilma została połączona z brzegiem drewnianym mostem. To właśnie wtedy Tautenburgowie założyli na wyspie ogród w stylu angielskim. Na ruinach zamku wybudowano również kaplicę zwaną „Świątynią Dumania”. Jej ruiny można podziwiać do dziś. Na wyspie istnieje czakram, czyli miejsce mocy o specyficznych właściwościach radiacyjnych. Może właśnie dlatego plemiona pogańskie utworzyły tu Święty Gaj i oddawały się pradawnym rytuałom pogańskim. Jedna z legend mówi również, iż w bezchmurne księżycowe noce na wyspie ukazuje się postać kobiety i wór pieniędzy.