Olsztynek to miasto w województwie warmińsko-mazurskim, 28 kilometrów na południe od Olsztyna. Główną atrakcją miasteczka, obok skansenu, jest zamek krzyżacki.
Historia zamku krzyżackiego w Olsztynku
Zamek Hohenstein został założony w 1350 roku pod dowództwem komtura Güntera von Hohensteins na północ od jeziora Mispelsee, od którego pochodzi nazwa zamku i miejscowości. Po przegranej bitwie pod Tannenbergiem (1410 rok), zakon w 1414 roku spalił zamek, aby nie wpadł on w ręce Polaków. Wkrótce jednak został on odbudowany pod dowództwem Wolfa von Sansheima.
W 1440 roku garnizon Twierdzy Hohenstein przyłączył się do Związku Pruskiego. Jednak w czasie wojny trzynastoletniej mistrzom zakonu udało się odzyskać kontrolę nad zamkiem.
Podczas kolejnej wojny między zakonem a Polską (wojna polsko-krzyżacka 1519-1521), Hohenstein ponownie wpadł w ręce polskiego króla, w wyniku konfliktu rycerze zakonu uznali się za wasali Rzeczpospolitej Obojga Narodów. Odtąd zamek stał się częścią Prus Książęcych, w kolejnych latach mieściła się tu rezydencja namiestnika.
W 1610 roku zamek przeszedł pod kontrolę władz miejskich. W dawnej twierdzy zbudowano arsenał i magazyny.
Pod koniec XVIII wieku zamek był bardzo zniszczony. Około 1793 roku częściowo się zawalił. Władze miasta musiały podjąć działania doraźne, aby budynek nie zawalił się całkowicie.
W 1847 roku w zamku mieściło się miejscowe liceum. Słynny historyk Max Toppen pracował tu kiedyś jako dyrektor. Uczniem tej szkoły był również przyszły noblista Emil Adolph von Bering. W 1901 roku był pierwszym lekarzem, który otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie medycyny i fizjologii (za pracę nad terapią surowicami). Na cześć Beringa na jednej ze ścian budynku umieszczono tablicę pamiątkową.
Zamek przetrwał katastrofy pierwszej i drugiej wojny światowej. W 1945 roku terytorium Prus zostało podzielone między ZSRR i Polskę. Miasto Olsztynek i zamek Hohenstein były częścią Polski. Nowe władze zaczęły wykorzystywać kompleks na potrzeby szkoły zawodowej. Po II wojnie światowej zachowały się fragmenty zamku włączone w budynek szkolny oraz piwnice z krzyżowymi sklepieniami. Obecnie stanowi budynek Zespołu Szkół im. Krzysztofa Celestyna Mrongowiusza.
Zamek krzyżacki Olsztynek
Opis zamku
W przeciwieństwie do większości innych zamków krzyżackich, Hohenstein w niewielkim stopniu przypominał klasztor czy rezydencję mistrza. Jednak, podobnie jak większość innych fortec zakonnych, zamek był w zasadzie czworobokiem. Funkcję bergfrieda pełniła wysoka, masywna wieża przylegająca do głównego budynku. Podczas remontu do głównego budynku dostawiono dwa (a nawet trzy) skrzydła. W każdym razie można to ocenić na podstawie zachowanego obrazu z XVII wieku.
Pod głównym budynkiem znajdowały się obszerne sklepione piwnice. Główne skrzydło znajdowało się od północy miasta. W 2006 roku badania archeologiczne potwierdziły istnienie skrzydła południowego. Wszystko to wynika z faktu, że dawny wygląd zamku jest obecnie znany bardzo słabo.
Zwiedzanie
Ze względu na obecne przeznaczenie, w weekendy i wakacje budynek jest słabo dostępny dla zwiedzających. Obiekt oficjalnie nie jest udostępniony do oglądania.
