Ełk to średniej wielkości miasto położone w województwie warmińsko-mazurskim, stanowiące jednocześnie największy ośrodek miejski na terenie Mazur. Od 1999 roku ponownie jest stolicą powiatu ełckiego.

Ełk – Nazwa miasta

Nazwa miasta prawdopodobnie wywodzi się od nazwy rzeki, zwanej w języku Jaćwingów Łek. To słowo oznaczało białą lilię wodną.

Położenie

Ełk położony jest na terenie Pojezierza Ełckiego wchodzącego w skład Pojezierza Mazurskiego. Samo miasto zlokalizowane jest nad dwoma jeziorami: Ełckim i Sunowo. Przepływa przez nie także rzeka Ełk, stanowiąca dopływ Biebrzy. W mieście znalazły się także dwa dodatkowe jeziora: Selmęt Mały oraz Szyba.
Pojezierze Ełckie obejmuje rozległe tereny kompleksów leśnych, jezior, pagórków oraz dolin morenowych. Teren ten jest bogaty w zróżnicowaną faunę, taką jak: sarny, jelenie, dziki, zające, tchórze, kuny, a także wilki, bobry oraz łosie. Znaczna część tych terenów wchodzi w skład obszaru krajobrazu chronionego. Symbolem miasta w oczach jego mieszkańców jest bocian.

Miasto jest uznawane za stolicę Zielonych Płuc Polski, czyli unikatowych przyrodniczo terenów północno-wschodniej Polski.
Ełk jest położony na przecięciu się dróg krajowych numer 65 oraz 16, którymi dostać się można do przejść granicznych w Bobrownikach oraz Ogrodnikach. Miasto posiada dworzec autobusowy, dzięki któremu dostać się tu można z wielu największych miast Polski i regionu. Posiada także dworzec kolejowy, który jest stacją węzłową. Z miasta kursują bezpośrednie pociągi do Warszawy, Łodzi, Olsztyna, Białegostoku, Torunia, Poznania, Gdańska, Szczecina. Drugi dworzec kolejowy jest obsługiwany przez kolej wąskotorową. Od 2012 rozpoczęła się realizacja planu stworzenia niedaleko Ełku trawiastego lotniska.

Ełk

Administracja

Zgodnie z danymi demograficznymi z roku 2012, Ełk jest zamieszkiwany przez nieco ponad 60 tysięcy osób. Plasuje się pod tym względem na trzecim miejscu w województwie, po Olsztynie i Elblągu. Jest to gmina miejska, siedziba powiatu oraz gminy wiejskiej Ełk.

Miastami partnerskimi Ełku są: Galatone we Włoszech, Lida na Białorusi, Lørenskog w Norwegii, Nettetal w Niemczech, Olita na Litwie, Orbassano we Włoszech oraz Oziorsk w Rosji.

Historia

Miasto Ełk rozwinęło się z osady powstałej wokół zamku wzniesionego na tych terenach w 1398 roku. Powstało ono jako efekt kolonizacji rozległych terenów leśnych przez zakon krzyżacki. Prawa miejskie wieś otrzymała w roku 1435 na mocy aktu lokacyjnego. Miasto ucierpiało bardzo w trakcie potopu szwedzkiego, kiedy było ono wielokrotnie łupione. Od 1546 roku w mieście istniała szkoła przykościelna z lekcjami prowadzonymi w języku polskim, która po latach przekształciła się w duży ośrodek ochrony literackiej polszczyzny.

Miasto ucierpiało w czasie pierwszej wojny światowej, ale po jej zakończeniu przeżyło intensywny rozkwit. W trakcie drugiej wojny światowej było to miejsce przymusowej pracy wielu mieszkańców państw okupowanych. Wyzwolenie miasta przez Armię Czerwoną nastąpiło 24 stycznia 1945 roku. Wówczas ponownie zostało silnie splądrowane (około 50% budynków zostało zniszczonych). Miasto było wyludnione, więc władza ludowa zasiedliła je mieszkańcami sąsiednich powiatów oraz przesiedleńcami z Kresów. Wówczas po raz pierwszy w swojej historii znalazło się ono w granicach Polski.
Z czasem liczba mieszkańców się zwiększała. Dodatkowo w Ełku zaczęto prowadzić akcje proekologiczne.

Ełckie zabytki

Ełk posiada wiele zarejestrowanych zabytków. Wśród nich wyróżnić można:

  • Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa – jest to największa i najstarsza świątynia w mieście, zbudowana w połowie XIX wieku jako zbór ewangelicki, a po wojnie przekształcony;
  • Katedra św. Wojciecha Biskupa i Męczennika – kościół neogotycki z końca XIX wieku;
  • Ruiny zamku krzyżackiego – ruiny znajdują się na wyspie na Jeziorze Ełckim, zamek jest datowany na przełom XIV i XV wieku, obecnie ruiny znajdują się w rękach prywatnych;
  • Wieża ciśnień – zabytek techniczny, jeden z najlepiej zachowanych obiektów tego typu na Mazurach, eksploatowany do lat 70. XX wieku;
  • Most na Jeziorze Ełckim – żelbetowy most pochodzący z 1910 roku;
  • Kamienice mieszkalne z końca XIX wieku – zespół kamienic przy ulicy 3. Maja oraz Armii Krajowej;
  • Park Solidarności – park miejski w samym centrum z XIX wieczną fontanną oraz licznymi pomnikami przyrody;
  • Cmentarz Komunalny i Wojskowy pochodzący z 1788 roku;
  • Cmentarz wojenny żołnierzy niemieckich z I wojny światowej;
  • Cmentarz wojenny żołnierzy radzieckich z I wojny światowej.

Turystyka

Ełk jest ważnym ośrodkiem turystycznym przede wszystkim z uwagi na swoje unikalne położenie wśród lasów i jezior. Panują tutaj dobre warunki do uprawiania turystyki wodnej oraz wędkarstwa. Nie brakuje szlaków rowerowych i pieszych. Zaczynają się tutaj liczne szlaki o zróżnicowanych stopniach trudności, prowadzące na Mazury oraz na Podlasie.
Najważniejszą atrakcją w mieście jest możliwość przejazdu stuletnią kolejką wąskotorową. Wielu turystów korzysta z uroków promenady, która rozciąga się nad jeziorem. W tym miejscu znajduje się mnóstwo restauracji i pubów, skupiających wieczorne i nocne życie miasta.

Elk – Zielone Pluca Polski 4