Ryn to miasto w powiecie giżyckim, leżące w województwie warmińsko-mazurskim, siedziba gminy miejskiej i wiejskiej Ryn. Jest atrakcyjnie położone pomiędzy jeziorami, w pobliżu największych akwenów Mazur.

Położenie

Ryn jest miejscowością położoną nad jeziorami Ryńskim oraz Ołów.

Przez miasto prowadzi droga wojewódzka numer 642 Sterławki Wielkie – Woźnice oraz droga krajowa numer 59 z Giżycka do Rozogów.

Ryn

Ludność

Ryn obecnie liczy sobie mniej niż 3 tysiące mieszkańców.
W latach 1975-1998 należało administracyjnie do województwa suwalskiego.
Miastami partnerskimi Rynu jest Jubork na Litwie oraz Amt Neuhaus w Niemczech. Od 2012 roku jest to członek stowarzyszenia miast Cittaslow.

Historia

Pierwsze ślady obecności człowieka na terenie obecnego miasta Ryn są datowane na epokę neolitu. Wydobyto przedmioty kamienne pochodzące z tego okresu. W XV i XVI wieku przeprowadzono akcję kolonizacyjną lokalnych gęstych borów. Sprowadzono tutaj ludność przede wszystkim z terenu Mazowsza. Najstarsze informacje o Rynie zawarte są w kronice pochodzącej z 1377 roku.

Wraz z powstaniem zamku, rozwijać się zaczęła także osada na podzamczu. Po likwidacji zakonu Ryn stał się siedzibą starostwa. W XVII wieku doszło do najazdu tatarskiego, w którego trakcie zniszczono przeważającą część osady. Ocalał wyłącznie zamek. Zaledwie pół wieku później miejscowość nawiedziła dżuma, która dokonała olbrzymich spustoszeń. Okoliczne wsie niemal całkowicie wymarły.

W 1723 roku Fryderyk Wilhelm I nadał Rynowi prawa miejskie, co stało się bodźcem do rozwoju. Aby na nowo zasiedlić te okolice, osadnikom proponowano wiele przywilejów. W XIX wieku na terenie Rynu, dotychczas identyfikującego się raczej z żywiołem polskim, prowadzić zaczęto zmasowaną akcję germanizacyjną. Na początku XX wieku w mieście raczej nie przeprowadzano istotnych unowocześnień, było ono nieco zapomniane.

Na początku 1945 roku ogłoszono ewakuację ludności. Pod koniec stycznia do miasta wkroczyły wojska radzieckie, dopełniając dzieła zniszczenia. Dopiero po zakończeniu drugiej wojny światowej w Rynie rozpoczęto budowę nowych budynków i zagospodarowywano stare.

Zabytki

Ryn pochwalić się może ciekawymi zabytkami:

  • Pokrzyżacki zamek zlokalizowany jest w samym centrum miejscowości, pochodzi z roku 1337;
  • Cmentarz poniemiecki z końca XVIII wieku;
  • Wieża ciśnień z XIX wieku;
  • Młyn wodny z czasów krzyżackich, obecnie część zamku, wykorzystujący podziemny kanał pomiędzy jeziorami Ołów i Ryńskim. Różnica poziomów pomiędzy tymi jeziorami wynosi prawie 8 metrów na odcinku 200 metrów.
  • Wiatrak typu holenderskiego z drugiej połowy XIX wieku.

Turystyka

Nad Jeziorem Ryńskim znajduje się promenada wraz z przystanią. Nad jeziorem Ołów skorzystać można z plaży i ścieżki o charakterze spacerowo-rekreacyjnym o długości ponad czterech kilometrów. W pobliżu Rynu są położone także liczne kanały na szlaku Wielkich Jezior Mazurskich. Dzięki nim istnieje możliwość przedostania się drogą wodną do wielu miejscowości i jezior na Mazurach. Należy do nich na przykład Kanał Szymonecki, Kanał Mioduński, Kanał Grunwaldzki, Kanał Tałcki.
W pobliżu Rynu znajduje się co najmniej kilkanaście grodzisk użytkowanych w epoce żelaza i wczesnego średniowiecza. Najsłynniejsze grodzisko znajduje się na południowy wschód od wsi Jeziorko, kilkanaście kilometrów od Rynu. To najwyższe wzniesienie w okolicy, z którego roztacza się wyjątkowy widok.
W okolicach Rynu znajduje się kilka jezior: Dajguny, Guber, Iławki, Jagodzenko, Jagodne, Kotek Wielki, Ławki, Notyst, Notyst Wielki, Orło, Tałty, Szymon, Szymoneckie, Szymonek, Tałtowisko,