Lidzbark Warmiński – biskupie miasto

Lidzbark Warmiński to miasto w województwie warmińsko-mazurskim. Jest stolicą powiatu lidzbarskiego oraz gminy wiejskiej Lidzbark Warmiński.

Lidzbark Warmiński był niegdyś stolicą Warmii i jej największym miastem. Samo miasto było bogatym centrum religijnym i kulturowym, było znane jako Perła Warmii. Długo miasto należało do biskupów warmińskich, będąc jednocześnie ważnym ośrodkiem gospodarczym, pod tym względem ustępując jedynie swoim znaczeniem pobliskiemu Braniewu.

Lidzbark Warmiński – Nazwa

Staropruska nazwa miasta brzmiała Lecbarg, dlatego spolszczone Licbarg lub Licbark. Przez jakiś czas miasto nazywano także niemiecką nazwą Heilsberg, wywodzącą się albo od określenia góra święta albo od słowa zamek nad Łyną.

Położenie

Lidzbark Warmiński leży w północno-wschodniej części województwa warmińsko-mazurskiego. Miasto zlokalizowane jest na historycznej Warmii, w widłach rzeki Łyny oraz Symsarny. Tym samym miasto jest położone na styku trzech ważnych mezoregionów, takich jak: Nizina Sępopolska, Pojezierze Olsztyńskie oraz Wzniesienia Górowskie.
Lidzbark Warmiński znajduje się 40 kilometrów od granicy z Rosją i 80 kilometrów od Kaliningradu. 48 kilometrów w linii prostej dzieli miasto od Olsztyna.

Lidzbark jest zlokalizowany na trasie drogi krajowej numer 51 z Bezled do Olsztynka, a także dróg wojewódzkich 511 do Bagrationowska i 513 do Pasłęka. Miasto jest położone pomiędzy Warszawą a przejściem granicznym w Bezledach. W mieście nie ma obecnie funkcjonującej linii kolejowej. Transport do innych miast zapewnia PKS Lidzbark Warmiński, gwarantujący dojazd do Gdańska, Warszawy i Olsztyna oraz oczywiście do mniejszych miast.
W mieście jest prywatne lądowisko dla helikopterów.

Ludność

Według statystyk z roku 2009, miasto liczy ponad 16 tysięcy mieszkańców.
Miasta partnerskie Lidzbarku Warmińskiego to: Oud-Beijerland (Holandia), Milanówek (Polska), Sovetsk (Rosja), Werlte (Niemcy).

Historia

Miasto pierwotnie było osadą pruską znaną jako Lecbarg, aż w 1240 r. została ona podbita przez Krzyżaków, którzy nazwali ją Heilsberg. W 1306 r. Lidzbark stał się siedzibą biskupstwa warmińskiego i pozostał nią przez 500 lat. W 1309 r. osada otrzymała prawa miejskie. Po tym, jak II pokój toruński (1466) osłabił zakon krzyżacki i zakończył jego roszczenia do tego obszaru, miasto zostało włączone do polskiej prowincji Prus Królewskich.
Mikołaj Kopernik mieszkał w zamku przez kilka lat i uważa się, że napisał on tam część swojego dzieła „O obrotach sfer niebieskich”.

Zimą 1703-04 miasto było rezydencją króla Szwecji Karola XII podczas Wielkiej Wojny Północnej.
Miasto zostało przyłączone do reszty regionu przez Królestwo Pruskie po pierwszym rozbiorze Polski w 1772 r. W 1807 r. miała miejsce bitwa pod miastem między Francuzami pod wodzą Murata i Soulta, a Rosjanami i Prusami pod wodzą Bennigsena.

W latach 1933-45 był siedzibą dużej niemieckiej stacji radiowej. Miasto zostało poważnie uszkodzone po podboju przez sowiecką Armię Czerwoną podczas II wojny światowej w 1945 r. W ramach zmian terytorialnych ogłoszonych na konferencji w Poczdamie, obszar ten stał się częścią Polski, a etniczna ludność niemiecka została wypędzona na zachód. Miasto, jako Lidzbark Warmiński, było stopniowo zasiedlane przez Polaków, wielu z nich przybyło z terenów wschodniej Polski, zaanektowanych przez Związek Radziecki.

Zabytki

Najważniejszym zabytkiem Lidzbarku Warmińskiego jest Zamek Biskupów Warmińskich, wraz z otaczającym go podzamczem, bastionem oraz basztą. Jest to jeden z najważniejszych zabytków całej Polski. Jest to również najlepiej zachowany obiekt spośród wszystkich należących do państwa zakonnego. Innym obiektem, który trudno jest ominąć w trakcie pobytu w Lidzbarku Warmińskim, jest kolegiata św. Piotra i Pawła z XIV wieku, a także dawny kościół ewangelicki, stanowiący najbardziej godny obejrzenia obiekt architektury protestanckiej na Warmii. Obecnie w tym obiekcie istnieje cerkiew prawosławna. Uroczy jest również kościół Podwyższenia Krzyża w stylu barkowym.

Turystyka

W Lidzbarku corocznie na przełomie sierpnia i września odbywają się Lidzbarskie Wieczory Humoru i Satyry.
Lidzbark Warmiński leży na Szlaku Zamków Gotyckich. Przez samo miasto przebiega aż osiem szlaków turystycznych. Wybrać można szlak pieszy, rowerowy, samochodowy i kajakowy. Szczególnie warty uwagi jest Szlak Kopernikowski. Największym muzeum w mieście jest Muzeum Warmińskie z wieloma pamiątkami pochodzącymi z regionu.
Osiedle Uzdrowiskowe oraz sołectwa Medyny i Łabno otrzymały w 2016 roku status obszaru ochrony uzdrowiskowej.